मुक्तक माहात्म्य
मुक्तक महात्म्य
छात्र
लेख्छौ जाँच तिमी पवित्र मनले भन्ने सुनेको थिएँ
देख्दैछु तिमी लेखनी मुखभरी हाली वसेका किन ?
पढ्दा ता विदितै थियो नि, नजिकै आयो परीक्षा भनी ।
जाना जाति विताउछौं दिन र पो यो हाल तिम्रो छ नी ।।१।।
अर्ति
पढ्दामा मिहिनेत गर्नु, घरमा घोक्नू अती ध्यानले ।
धेरै खानु र खेल्नु, सुत्नु ई तिनै त्यागी दिनू ज्ञानले ।।
यस्तै कार्य अनन्त सम्म तिमीले सोचे भलो हुन्छ है ।
यसमा ध्यान भएन पो यदि भने बेहाल नै हुन्छ है ।।१।।
पंडित
दिन्का दिन तिमी ती पुराण र कथा ती वेद रुद्रीहरु ।
ती शच्या, व्रतवन्ध, श्राद्ध र क्रिया, गाई, सुर्वर्णेहरू ।
तिम्रा ती घरका दराज र कुना कोठा खचा खच हुने ।
उल्टै सुन्दछु ॅकेही छैन घरमा’ पंडित्नी भोकै अरे ! ।।१०।।
नेता
यो संसार अपार जाल भुविको के शक्नु पन्छाउन ।
नेता हूं भनि दिन्दिनै भुवनमा बक्तव्य चम्काउन ।।
हिड्छौ गर्दछु काम सर्वजनको भन्दै मच्चायौ नि त ।
आफ्नै श्रीमती साथ पर्छ भाडा तिम्रो तमासा सित ।।१।।
साथी
एकै छन्दमहा नलेख कविता के हुन्छ त्यो रोचक ।
एकै वस्त्र संधै लगाइ रहदा थोत्रो भइ हाल्दछ ।।
यौटै पुस्तक दिन्दिनै पढिरहे के स्वाद पो हुन्छ नी ?
एकै मात्र छ पत्नी ता यदि सखे ! ल्याऊ नयाँ सुन्दरी ।।१।।
व्यापारी
क्या बेच्यौ मिटरै बटारी कपडा च्यात्यौ हजारौं कति ।
कागज्मा गुठुरी बनाई कतिका पैसा हत्यायौ कति ।।
राम्रो चीज भनी भुलाइ तिमीले थोत्रा विकायौ अरे ।
पत्नी भोजन पर्खि पर्खि रिसले प्वैला हिडेकी छ रे ।।१।।